İçindekiler

» Polikistik Over

polikistik over

Polikistik over sendromu  düzenli yumurtlamanın olmaması ve buna bağlı olarak ortaya çıkan genellikle adet gecikmeleri, tüylenmede artış,ciltte yağlanma,sivilce-akne oluşumu, kilo alımı,şişmanlık, gebe kalamama gibi farklı belirtilerle  görülen bir belirti topluluğudur.

Polikistik over hastalığı genç kızlarda ve üreme çağındaki kadınların %3 ile 5'ini etkileyen yaygın bir tablodur. Bu sendromun  nedeni tam anlamı ile bilinmemekte ve bu nedenle tedavisi konusunda da bir fikir birliği sağlanamamaktadır.Bu hastalığı tanımlamada kullanılan  polikistik over  ifadesi yumurtalığın içinde az gelişmiş ya da gelişmemiş yumurta hücrelerinin yumurtalık cidarında çok sayıda milimetrik ebadlarda  dizili olarak  durmasından kaynaklanmaktadır.

Olayın esas nedeni normal sağlıklı kadında her ay düzenli olarak meydana gelmesi gereken yumurtlama fonksiyonunun yarıda kalmış  olmasıdır.Polikistik overde yumurtalıklardan birinde yumurtlamayı sağlamak amacıyla folikül gelişiminin başladığı aşamanın herhangi bir nedenle yavaşlaması veya duraklaması durumunda folikül gelişip çatlayacağı yere burada milimetrik çapta bir kist oluşur ve çatlamadan kalır. Bu durum her adet döngüsünde tekrarladıkça yumurtalıklardaki kist sayısı artar. Yumurtlama her iki yumurtalıkta da olan bir olay olduğundan belli bir süre sonra her iki yumurtalıkta birden bu milimetrik kistlerin sayısı artar.Folikül gelişimi yumurtalıkların yüzeye yakın kısmında olduğundan her adet döneminde giderek  sayısı artan bu az gelişmiş  foliküller yumurtalığın yüzeye yakın kenarı boyunca dizilirler.Yapılan ultrasonografik incelemede   yumurtalık dokusunun dış yüzeyine yakın dizilmiş siyah boşluklar tipik olarak tespih tanesi gibi görülür.

POLİKİSTİK OVER SIKLIĞI

Çeşitli araştırmalar kadınlığın aktif döneminde  yumurtalıklarda en sık rastlanan rahatsızlığın PCO olduğunu göstermiştir. Büyük bir çalışma sonucu PCO, kadınların %24’ünde bulunmuştur. Siklüslerinde yumurtlama görülmeyen kadınların hemen hemen yarısında PCO bulunmuş ve kısırlık muayenelerinde kadınların %75’i kadarında multifoliküler veya polikistik yumurtalıklar gösterilebilmiştir. Yapılan bir çalışma sonucu, çocuğu olabilecek yaşta kadınların %10’unda PCO sendromu bulunmuştur. Aynı araştırma PCO görülen kadınların %35 - 40’ında bir PCO sendromunu gösterebilmiştir. Yapılan diğer  bir araştırmada normal siklüs ve hirsütizmli 46 kadından, beklenmedik bir şekilde, 40 ında PCO bulmuştur. Muhtemelen bu kadınların büyük bir kısmında anovülasyonlu ,yumurtlaması olmayan siklüsler mevcuttur.
 

Polikistik over neden oluşur ve sebebi

 nedir?

Polikistik over   kronik anovulasyon yani yumurtlama olmamasıdır.Olayın esas nedeni beyinde hipofiz bezinden salgılanan LH ve FSH hormonlarının anormal şekilde üretilmesi olup bir hormonal bozukluktur. Bu dengesizlik neticesinde her ay düzenli olarak yumurtalıklardan yumurtlama olmaz. Bunun sonucunda da yumurtalıklardan erkeklik hormonu üretimi artar.Yine kilo fazlalığına bağlı olarak insüline karşı bir direnç de ortaya çıkmakta ve neticede hormonal denge bozularak yine bu kısır döngü elde edilebilmektedir.

Polikistik overde yumurtlama durakladıkça yumurtalıklardaki kist sayısı artar, kist sayısı arttıkça yumurtalıkların içindeki hassas hormonal dengeler daha da bozulur ve yumurtlama bozukluğu daha kronik hale gelir, yani bir kısırdöngü oluşur.Bozulmuş folikül sayısı arttıkça bunların olumsuz etkileri de artmaya devam eder ve yumurtlama daha da zorlaşır.
 

Polikistik Over Sendromu  Irsi Bir Hastalık Mıdır?

LH reseptörlerinin analizleri göstermiştir ki, Polikistik Over Sendromlu hastaların çoğunda LH’nın aşırı bir reaksiyonuna rastlanır. LH reseptörlerinin kendini belirlemesi için sorumlu olan CYP 11a geninin nukleotid zincir sırası buna sebep olarak gösterilir. Bu zincire iki veya üç sıra halinde rastlanır ve LH reseptörlerinin ekspresyonu sonucu aşırı bir sensitivite gösterir. Polikistik Over Sendromlu sendromlu hastaların %60 ında bu gen bozukluğu bulunur, ve dominant olarak nesilden nesile geçer. Polikistik Over Sendromu ırsi olabilmektedir.
 

Özetle Polisitik Over...

Kadınların aktif cinsel hayatı süresince multifoliküler veya polikistik değişikliklere uğramış yumurtalıklar ovariyumun en sık görülen hastalıklarıdır. Kadının fertilite devresinde %24 oranında rastlanır. Tanıda sonografi en önemli rolü oynar ve LH, testosteron ile SHBG analizleri daha sonraki sıraları alırlar.  Polikistik ovarium bu kadınlarda genellikle hiperandrojenemiye ve LH seviyesinin artışına rastlanır. Lipid, lipoprotein, glükoz ve insülin metabolizma bozuklukları orta derecededirler.
 Hastada polikistik ovarium dan  polikistik over sendromuna geçiş sebebi olarak, birçok vakada gen bozuklukları sorumlu tutulmuştur. Yeni çalışmalara göre bu geçiş için hiperinsülinemi ile insüline karşı direncin bulunmasının yanında, glükozun kas ve karaciğer hücrelerine girişinde de bir değişikliğin olması gereklidir. Vakaların çoğunda insülin reseptörünün fonksiyon bozukluğu sonucu ağır metabolik bozukluklar ortaya çıkar. Hiperinsülinemi sonucu deride acanthosis nigricans ve damarlarda cidar kalınlaşmaları gibi proliferatif değişikliklere rastlanır.

Tedavide en başta kilo verme gelir. Kalorilerin azaltılması, öğünlerin bölünmesi ve karbonhidratlardan kaçınma önemlidir. Buna ilaveten hasta imkânları dahilinde ekzersiz yapmalıdır. Bu yolla kas yapımı ve gelişimi düzeltilir. Beden hareketleri sonucu kaslara giden kan miktarı artar ve ayrıca bu yolla kasa giden insülin miktarı bollaşır.
Oligo veya amenore gibi siklüs bozukluklarının olduğu durumlarda antiandrojen aktivitelere sahip gestrajenli bir tedaviye başlatılır ve bazen de östrojenler kombinasyon halinde verilir. Hiperinsülinemi ve insüline kaşı direncin görüldüğü PCO sendromunda, insüline karşı hassasiyeti arttıracak preparatların verilmesi yerindedir. Bu etkiyi gösterecek Acarbose veya Metformin verilebilir.

                                                        karakayaturgay@gmail.com