Günümüzde 200 kadar HPV türü tespit edilmiştir. Bunlardan sadece 40 kadarı anus çevresi ve genital bölgeyi enfekte etmektedir. Bunlardanda 15 kadarı özellikle önemlidir.

Bunlar: Tip16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51,52, 56, 58, 59, 68, 73 ve 82 dir. Tip 26, 53 ve 66 olası yüksek riskli olarak kabul edilir.

Bunlar mutlaka bu bölgede bulunur diye bir kural yoktur. Üst solunum yolları, gırtlak ve boğazda da bulunabilir. Özellikle oral seks ile bu bölgelere yayılım olabilir. Tip 16 mukozadan başka deriyi de tutabilir.

Düşük riskli olan HPV 6, 11, 42 ve 44 dış genital bölgede condiloma aküminata denen çıkıntılı salkım saçak görünümlü lezyonlardan sorumludur. Bunlarda kanserleşme son derece nadirdir.

Genç ve seksüel yönden aktif kadınlarda oldukça sık rastlanır. Bu hastalığın kuluçka süresi yani hastalığı kaptıktan sonra belirtilerin ortaya çıkış süresi yaklaşık 3 haftadır. Bir kaç aya kadar gecikebilir.

Dış genital kondilomlardan en sık rastlanılanı tip 6 ve 11 dir. Bu virüs tipleri CIN 1 de % 15 oranında görülür.

HPV Tip 42, 43, 44 ise daha çok rahim ağzı, dış dudaklar ve peniste enfeksiyonlara yol açar.

Bu hastalık cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır. İnsanların % 75 kadarı er ya da geç bu virüsle enfekte olacaklardır. Bazen birden fazla tip ile enfeksiyon görülür.Deri, mukoza ile vücut sıvılarının teması sonucu önce gözle görülemeyecek şekilde hastalık başlar. Oral seks, elle temas ve cinsel organların elle uyarılması ve genital seks ile bulaşır. Hpv si pozitif olan birinden virüsler elle bulaşma şeklinde burna ve göze de geçebilir.

Genital siğili olan biriyle seks yapmak hastalığın % 60 oranında bulaşması anlamını taşır.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan klamidya için % bu oran % 20, gonore( bel soğukluğu ) için %50, frengi (sifiliz) için % 60, yumuşak şankır için % 80 dir.

İnvazif rahim ağzı kanseri olan kadınların % 98 inde HPV DNA pozitiftir. Esas en çok kanserden sorumlu olan Tip 16 ve 18 % 70 oranında pozitiftir. Eğer testlerde bu virüs DNA sı pozitif çıkarsa kanser oluşma riski 200 kez daha fazladır.

Eğer birden fazla virüs ile enfekte olunmuşsa risk daha fazladır. Vakaların % 40 kadarında durum böyledir.

Partner sayısı arttıkça virüse yakalanma oranı da artar.

Bu virüs gençleri yaşlılara göre daha çok tercih eder. Gençlerdeki oran yaşlılara göre çok daha yüksektir.

HPV yi erkekte tanımak daha zordur. Ancak oranın, ülkeden ülkeye değişmekle beraber % 15-45 arası olduğu sanılmaktadır.

Hpv nin başlıca geçiş kaynağı cinsel ilişkidir. Cinsel ilişkiye başlama yaşı düştükçe risk o oranda yükselir. 20-25 yaşlarında cinsel ilişkiye başlayan kadınlarda oran 15 yaşında ilişkiye başlayanlara göre çok daha düşüktür. Yani erken cinsellik bu hastalıkn açısından riski oldukça artırmaktadır. Erkeğin prezervatif kullanması durumunda risk azalmaktadır. Erkeklerin de çok eşli olması kanser riskini artıran bir faktördür.

Risk faktörlerinden bir diğeri sigaradır. Hem aktif hemde pasif içiciler risk altındadır. Risk 2 katına çıkmaktadır. Sigara rahim ağzında epitel hasarına da yok açmaktadır.

Doğum kontrol haplarının rahim ağzı kanserlerinde artışa yol açtığı yönünde bir çok çalışma vardır. 6 yıl kullanımdan sonra riskin iki katına çıktığı söylenmektedir.

Doğum sayısı arttıkça rahim ağzı kanseri riski de artar. 5 ve üzeri doğum sayısı önemli bir risk faktörüdür. Risk 2.5 kat daha fazladır.

Diyetle A,C,E vitamini ile folat kullanımının artırılması riski azaltan bir faktördür.

Vücut direnci düşük kişilerde de her tür kanserde olduğu gibi rahim ağzı kanserine de yakalanma riski oldukça yükselmiştir.

1-Latent faz. 3 hafta ile 6 ay arasında sürer. Kolposkopide ve smear tetkiklerinde herhangi bir bulgu tespit edilemez.

2-Subkinik dönem. Kolposkopi ve smear da bazı bulgulara rastlanabilir.

3-Klinik dönem. Bu dönemde kondilom, lezyon veya kanser tespit edilebilir.

Genital HPV geçirenlerin eşleri de %60-70 oranında bu virüsle enfektedir. CIN tespit edilen kadınların eşlerinin penislerinde % 65-70 HPV lezyonu vardır.

Tam korunma mümkün değildir. Hiç seksüel temasta bulunmamak gerekir ki bu da mümkün değildir.

Partner sayısını azaltma, kondom kullanımı,sigara içimin azaltılması ve son yıllarda ortaya çıkan aşılama HPV den korunmanın başlıca yolları olarak görülmektedir.

CIN olarakta adlandırılır. Safhaları hafiften ağıra doğru koilositotik atipi, CIN 1, CIN 2, CIN 3 tür.

HPV ile enfekte olan kadınların % 90 kadarında 6 ay- 2 sene arası bir sürede virüs gerilemektedir. Kalan % 10 kadarı ilerlemeye devam eder ve bunlarında % 1 kadarı kanser olur.

CIN1 lerin % 55 kadarı kendiliğinden geriler. % 30 kadarı aynı seviyede kalır ve düzelmez ancak ilerlemezde. Kalanı ise CIN 3 e dönüşür. CIN 3 lerinde % 15-40 kadarı invazif kanser haline gelir. Smearda atipi rastlanan kadınların % 15-20 kadarında 6 yıl sonunda kanser gelişebilir.

HPV 16 diğer virüslere göre daha inatçı ve daha tehlikelidir. Bunlarda 5 yıl sonunda kanserleşme oranı % 40 lara ulaşır. CIN den kansere geçiş 35-40 yaşlarında en yüksek seviyededir.

Smear sonuçlarında bazen ASCUS denen bir durumda çıkabilir. Bu hücre anormalliği var fakat ne olduğu tam olarak anlaşılamıyor bu hastayı takip et anlamını taşır.Bunların % 60 kadarında HPV pozitiftir. HPV 16 bu vakaların % 15 kadarında vardır.

LSIL de HPV rastlanma oranı %30-100 arasında değişir.

HSIL de de yüksek oranda HPV pozitifliği vardır. Tiplerden 16, 31 ve 58 en sık olarak rastlananıdır.

Rahim ağzı kanserlerinde HPV lerin 16 ve 18 tipinin görülme oranı % 70-85 arasındadır.

HPV lezyonlarının çoğu selim tabiatta olup el, ayak ve çeşitli deri kısımlarında siğiller halindedir. Ayrıca ağız boşluğunda, göz içinde, ses telleri ve gırtlakta gelişebilir.

Bu virüs vulva yani kadın cinsel organının dış dudak denilen bölümlerinde de kansere yol açabilir. Özellikle 50 yaşından küçük kadınların vulva kanserlerinde HPV önemli bir etkendir. Oran % 60-90 arasındadır. En çok Tip 6-11 bulunabilir. Ancak bunların kanserleşmeye eğilimi çok düşüktür. Anus ve dış genitallerde rastlanan kanserlerde en çok Tip 16 ya rastlanır. Bunu Tip 18, 31 ve 33 izler.

Anüs kanseri son yıllarda gittikçe artış göstermektedir. Buna anal ilişkinin gittikçe daha yaygın olarak uygulanması ve HPV ile enfekte olma olasılığının artması sebep olarak gösterilmektedir. Virüsün rastlanma oranı % 85-95 kadardır. Burada da en sık Tip 16 görülür.

Ağız ve gırtlak kanseri sigara ve alkol tüketrimi fazla olan ülkelerde daha sık rastlanılan bir kanser türüdür.

HPV virüsü burada da başlıca etken olmakla beraber alkol ve sigara daha çok suçlanmaktadır.

Bu konuyu ayrıca ayrıntılı olarak incelemek faydalı olacaktır. Etken en sık olarak Tip 6-11 HPV virüsüdür. Bu hastalık oldukça dirençlidir. Kanserleşme riski çok düşük olmakla beraber hiç bir zaman sıfır değildir. Çok bulaşıcıdır. Tek ilişkiyle % 60-65 geçiş gösterir. Bulaşmadan sonra 2-3 ay içinde lezyonlar ortaya çıkar. Bu süre 3 hafta-8 ay arası değişim gösterebilir. Büyük kısmı zaman içinde geriler. Lezyon sayısı arttıkça gerileme şansı gittikçe azalmaktadır. Kişisel görüşüm lezyonlar fark edilir edilmez tedavi etmek ve çoğalarak daha dirençli hale gelmelerini önlemek yönündedir.

Tedavide tek bir yol yoktur.Bütün tedavi yöntemleri lezyonu tahrip etme prensibine dayanır. Tedaviye erken başlamak önemlidir. Zaten lezyonlar fark edildiğinde bir kaç ay geçmiştir. Vücutta immün cevap ta başlamıştır. Bu elverişli ortamı kaçırmamak ve lezyonlar yayılım göstermeden yok etmek mantıklı olacaktır.

Tedavidaki amaçlarımız

1-Ağrı ve yanma hissini ortadan kaldırmak

2-Kanser gelişimine engel olmak

3-Hastalığın yayılmasını engellemek

4-Eğer rahim ağzından şüpheleniliyorsa bu durumda krioterapy uygulayarak rahim ağzını tahrip etmek ve yakın takip altına almak.

Tedavi sonrası görünen tüm lezyonlar ortadan kaldırılsa bile uyuyan (latent) enfeksiyonu ortadan kaldırmak mümkün değildir. Er geç hastalık nüks edebilme potansiyeline sahiptir.

-Podofilin, 5.FU, Cidovir dir. En sık kullanılanı podofilindir. Başarı oranı %60-70 kadardır.

-Kostik maddeler (BCA,TCA)

-Kriyoterapy (dondurarak tedavi)

-Cerrahi çıkarım( lezyonlar cerrahi olarak kesilerek çıkartılır)

-Elektrokoter (Elektrik enerjisi kullanarak ısı ile tahrip etme)

-Leep (Elektrokoter kullanarak lezyonları kazımaya benzer bir yolla çıkarmak)

-Lazer tedavi (lazer ışın enerjisi kullanarak lezyonların tahrip edilmesi)

-İnterferon, imiquimod

Uygulama %0.5 lik solüsyonun günde 2 kere, 3 gün uygulanması halinde yapılır. Daha sonra 4 gün ara verilir. Tedavi bu tarz tekrarlanır. Başarı oranı düşüktür.En fazal % 70 başarı vardır. Klinik gözlemlerim bu oranın daha da düşük olduğu yönündedir. Benim tercih ettiğim bir yol değildir.

Vagina içi lezyonların tedavisinde krioterapi ve TCA ilk seçenektir. Rahim ağzında CIN 2-3 varsa bu durumda LEEP denen yöntemle rahim ağzından bir dilim çıkartılmalı ve patolojik olarak incelenmelidir.Anal bölgedeki lezyonlar ise TCA veya podofilin tedavisine veya krioterapiye iyi cevap verirler. Anusun içine de lezyonlar geçmişse (anal ilişki sonucu olabilir.) bu durumda proktoskop yardımıyla lezyonlara TCA veya krioterapy yapılır.

Gebelerde aktif kondilom varsa bu durumda bebek doğarken ağız ve boğaz boşluğuna hastalık geçebilir ve çok ağır seyredebilir. Bundan kaçınmak için sezeryan tercih edilmelidir.

Aktif enfeksiyon varlığında vaginal cinsel ilişki yasaklanır. Kondom kullanımı ile ilişkiye lezyonlar tamamen kaybolduktan sonra müsade edilir. Kondom kullanım süresi de en az 2-3 ay olmalıdır. Bunun nüksleri önlemede etkili olduğu gösterilmiştir.

HPV enfeksiyonları bütün dünyada büyük sorundur. Henüz bilinen tam korunma ve kesin tedavi yöntemi yoktur. Hastalık çok bulaşıcı olup ten teması ve cinsel ilişkiyle canlı dokudan canlı dokuya geçer. Herkes bu enfeksiyona karşı tedbirli olmalıdır. Eğer bulaşmışsa da gereken tedavi ve takip mutlaka yapılmalıdır.