Jinekolog Dr. Turgay Karakaya - Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

İkİlİ Tarama Testİ

Modern obstetrik yaklaşımda amaç anomalili bebeklerin mümkün olduğunca erken dönemde yakalanmasıdır. Bu şekilde aile fiziksel ve psikolojik açıdan fazla travmatize olmadan gebeliğin sonlandırılması sağlanabilecektir. İkili tarama testi bu amaçla geliştirilmiş yeni bir yöntemdir. Bu test tüm genetik ve doğuştan olan anomalileri belirlemese de sıkça rastlanan Down sendromlugebelikleri n %90'ını, trizomi 18'li gebeliklerin de % 98'ini yakalayabilmektedir. Gebeliğin ilk trimesteri sonunda 10-14. haftalar arasında yapılan bir tarama testidir. Test anneden alınan kanda yapılan biyokimyasal testleri ve ultrason bulgularını içermektedir.
Ultrasonografik olarak bebeğin ense kalınlığıölçülmekted ir (nukkal kalınlık). Biyokimyasal testler ise normalde tüm gebelerin kanında belirli miktarda bulunan beta HCG ve PAPP-A (pregnancy associated plasma protein)' dır.

Utrasonografik olarak elde edilen ense kalınlığı sonucu ile anne kanından elde edilen bu iki biyokimyasal testin sonuçları kombine edilerek tıpkı üçlü test te olduğu gibi Down sendromu (10) ve trizomi 18 için risk hesaplanır. Bu şekilde gebeliğin erken dönemlerinde kromozom anomali riski hesaplanabilmektedir .
Testin zamanlaması çok önemlidir ultrason değerlendirmesi 10 hafta 4 gün-13 hafta 6 gün arasında yapılırken anne kanı örneği 9 hafta ile 13 hafta 6 gün arasında alınmış olmalıdır.
Test sonucunda yüksek risk saptanan gebelerde ise genetik amaçlı amniyosentezveya koryon villus örneklemesi yapılarak bebeğin kromozomları değerlendirilir. Kesin tanı bu son testten sonra konulur

ü Ultrasonografi ile gebeliğin 11-14 haftaları arasında bebeğin baş- popo mesafesinin (CRL) ölçüldüğü kesitte ense kalınlığının 3 milimetreden fazla olması artmış fetal ense kalınlığı olarak kabul edilir.

Fetal ense kalınlığı (milimetre)	Trizomi 13, 18 veya 21 görülme riski (%)
3	6
4	31
5	49
6	48

Üçlü Tarama Testi

ÜÇLÜ TARAMA TESTİ NEYİ GÖSTERİR?

Her kadın, bebeği doğduğunda yapabileceklerinin en iyisini yapmış olmayı arzu eder. Beklenen sağlıklı bebeğin doğumu, sonsuz mutluluk verici bir olaydır. Bu amaca ulaşabilmek için doktorlar mümkün olduğu kadar erken evrelerde gelişmekte olan bebeğin sağlık durumu hakkında olabildikleri kadar fazla bilgi sahibi olmayı isterler. Üçlü tarama testi bu amaçla kullanılabilecek bir testtir.

Üçlü Tarama Testi, 15-22 haftalık gebe olan kadınların kanından yapılan bir testtir. Bu testle gebelik hakkında ölçülebilen bazı bilgiler elde edilir. Üçlü tarama testi gelişmekte olan fetusun ve plasentanın ürettiği alpha fetoprotein (AFP), chorionic gonadotropin (HCG) ve unconjugated estriol (E3)'ün kanda aranması esasına dayanır. Gebe bir kadının kanında bu üç madde de normalde bulunur.

Üçlü tarama testi çoğul gebeliklerin saptanmasında, erken doğum riskinin, erken su boşalması (EMR) riskinin belirlenmesinde, bazı doğum defektlerinin saptanmasında (karın duvarı, nöral tüp defekti) yararlı olabilir. Üçlü tarama testi ayrıca Down sendromlu bebek taşıyan kadınların belirlenmesinde yardımcı olabilir.

ÜÇLÜ TESTİN BOZUK ÇIKMASININ ANLAMI NEDİR?

Öncelikle bu bir tarama testi olduğu için, anormal test sonucu, asla kesin olarak bebeğin yukarda sayılan bozukluklara sahip olduğunu göstermez. Anormal test sonucu sadece gebeliğin daha yakın izlenmesi gerektiğini işaret eder. Gerçekte, anormal üçlü tarama testi olan kadınlardan çok azı yukarda açıklanan bozukluklara sahip bir gebeliğe sahiptir. UNUTMAYIN ÜÇLÜ TEST SONUCU POZİTİF OLAN KADINLARIN ÇOĞUNLUĞU DA SAĞLIKLI BEBEK TAŞIMAKTADIR. Testin bozuk çıkması halinde ultrasonografik inceleme, amniyosentez gibi ileri tetkikler doktorunuz tarafından sizinle tartışılarak istenebilecektir.

ÜÇLÜ TEST SONUCUM NORMAL İSE BEBEĞİMİN SAĞLIĞI KONUSUNDA HERŞEYİN YOLUNDA GİTTİĞİNDEN EMİN OLABİLİR MİYİM?

Hayır. Üçlü test bazı tipteki anormal gebeliklerin tespitine yardımcı olabilirse de, sağlıklı bir gebeliği garanti edemez. Bu sadece bir tarama testidir ve açık nöral tüp defektlerinin % 85'ini, karın ön duvarı defektlerinin % 75' ini, ve Down sendromlu bebeklerin % 60 'ını gösterebilir. Bunların dışında da, üçlü testin tarayamadığı pek çok anormallikler mümkündür. Fakat unutmayın ki, bebeklerin çoğunluğu sağlıklı doğar

TESTİ NİÇİN YAPTIRMALIYIM?

Nöral tüp defektlerinin %95'i, karın ön duvar defektlerinin ve down sendromluların tamama yakını beklenmedik olgulardır. Bu anormalliklerin çoğunluğu, ailesinde daha öncesine ait benzer sakat doğum öyküsü olmayan, bebeğin etkilenmesi için bilinen bir sebebi olmayan anneden doğarlar. Üçlü tarama testi, bebeğinde bu tip doğum anormallikleri olma konusunda diğerlerinden daha fazla ihtimali olan kadınları saptamaya yönelik bir testtir. Üçlü tarama testi sonuçları gebeliğin bazı başka komplikasyonları konusunda da uyarıcı olabilir.

Eğer ciddi bir, nöral tüp defekti, karın duvarı defekti veya Down sendromu saptanırsa bebeğin doğumu için bir takım özel hazırlıklar yapılır. Alternatif olarak, gebeliğin sonlanmasını isteyebilir ve yeni bir doğum planlayabilirsiniz.

Test sonucunun down sendromu için pozitif olması halinde, bebeğin içinde bulunduğu su kesesinden su alınarak inceleme yapılır. Böylece, down sendromu hakkında kesin tanı konur. Bu işlem "amniyosentez", için hastaların büyük kentlere gitmesi gerekmektedir. İşlemin sonucunda % 0.5-1 olasılıkla sağlıklı gebeliğin kaybı da söz konusu olabilmektedir."

ÜÇLÜ TARAMA TESTİNİ NE ZAMAN YAPTIRMALIYIM?

Test için en uygun zaman son adetinizin ilk gününden hesaplanan 15-18. gebelik haftalarıdır. Eğer bu testin avantajlarından yararlanmak isterseniz ve gebeliğiniz 22 haftadan küçükse doktorunuza danışınız.

Test sonucunun sağlıklılığı belirleyen en önemli faktör gebelik haftasının doğru bilinmesidir. Bu amaçla genellikle ultrasondan yararlanılarak gerçek gebelik haftası belirlenir.
ÜÇLÜ TARAMA TESTİ AFP TESTİNDEN NE GİBİ FARKLILIĞA SAHİPTİR?

AFP testi (anne kanında alfa feto protein bakılması), Down senndrom gebeliklerinin yaklaşık % 40'ını gösterebilir. AFP ve iki ek belirtecin ölçümüyle Üçlü tarama testi Down syndrome saptama oranını 60%'lara yükseltebilir ve testi daha spesifik yapar. Unutmayınız, AFP ve üçlü tarama testi her ikisi de tarama testidir. Bunun anlamı, test sonucu pozitif olan kadınların yüksek riskli gebelik olarak değerlendirileceği ve daha ileri araştırmaların yapılacağıdır. Anormal test sonucu asla bebeğin kesin olarak doğum anormalliği olacağını göstermez.

Dörtlü veya Quadruple olarak isimlendirilen ve yeni yapılmaya başlanan bu test, gebeliğin 16-22’nci haftaları arasında yapılır. Anne karnında üçlü testte yapılan B-hCG,AFP ve E3 ‘e ek olarak dimerik inhibin –A (DİA) ölçümü yapılmaktadır. Down sendromu , trizomi 18 ve nöral tüp defektlerini tespitte kullanılır.