Rahim içi araçlar

Doğum kontrolü yöntemlerinden en popüler olanlarındandır.Nisbeten ucuzdur ,etkinliği fazladır.

     Gebelik tubaların fimbria adı verilen saçaklı uç bölümünde oluşur.Buradan tubaların solucanımsı hareketleri ile yaklaşık 5-7 gün arasında bölünüp olgunlaşarak rahme ulaşır.Rahim duvarına çengel gibi yapıları ile tutunur.Gömülür ve gelişimini sürdürerek gebelik kesesini oluşturur ve anne ile kan damarı bağlantıları kurarak beslenmeye başlar.Gebelik testleri bu safhada pozitif çıkar.Rahim içi araç yani RİA oluşmuş olan bu gebelik ürününün rahim içinde yuvalanmasını engelleyerek etkisini gösterir.Rahim içi ortam RİA üzerindeki bakırın oluşturduğu etkilerle endometriumun gebeliği kabul etme yeteneğini yok eder .Böylece oluşmuş olan gebelik yerleşemeden bozularak atılır.     

     RİA' lar takıldıkları andan itibaren etkilerini gösterir, çıkarıldıklarında da etkileri sona erer. Süreleri tiplerine ve içerdikleri bakır miktarına göre değişir.3 ila 10 yıl arası etki gösterirler.Ancak kişisel kanaatim 5 yıldan fazla aynı RİA nın tutulmaması  ve beş yılda bir değiştirilmesi yönündedir.

     Koruyuculuk oranı oldukça yeterlidir. Ancak yüzde yüz değildir.RİA takılan100 kadından biri RİA yerinde olmasına rağmen gebe kalabilir.

     RİA takılmadan önce tam bir jinekolojik muayene yapılmalıdır. Uygulamaya engel herhangi bir durum olup olmadığı tesbit edilmelidir.Eğer sorun yoksa adetin son günlerinde takmak en uygun olanıdır.Burada amaç muhtemel bir gebeliğin üzerine RİA takma riskinden kaçınmak ve adet dönemleri rahim ağzı daha gevşek olduğu için ağrısız bir biçimde RİA yı takabilmektir .Gerekirse lokal anestezi uygulanabilir.

     RİA düşük yada kürtajdan hemen sonra uygulanacağı gibi 1 hafta sonra da uygulanabilir. Kişisel görüşüm 1 hafta sonra takılırsa RİA ya uyum daha iyi ,ağrı daha az olmaktadır.Normal doğumdan  sonra altıncı haftadan ,sezeryandan sonra onikinci haftadan sonra güvenle uygulanabilir. Bazıları doğum ve sezeryandan hemen sonra takılabileceğini söylemektedirler. Ancak RİA nın atılma ,rahim içinde ters dönme ve özellikle sezeryan sonrası rahmi delerek batına kaçma riskleri vardır. Kişisel kanaaatim RİA nın doğum ve sezeryan sonrası hemen uygulanmaması yönündedir. Yİne doğum ve sezeryan sonrası RİA takmak için adet kanamasını beklemek gerekmez. 

     Eğer aktif bir enfeksion , rahim ağzı yaraları ,kalp kapak hastalıkları ,damar tıkanıklıkları varsa veya rahimde yapısal bozukluklar (çift rahim, septum ,rahim içi myomlar vs), kanser riski , kan hastalıkları(lösemi, trombositopeni gibi)varsa RİA tercih edilmez.

    RİA takılırken vagen dezenfekte edilir rahim ağzı uygun aletlerle tutulur RİA usulune uygun rahim içine itilerek takılılır.Rahim ağzından dışarıya ipleri yaklaşık 2 cm kadar olacak şekilde kesilir. Bu ipler daha sonra gerektiğinde RİA yı rahatça çekip çıkarabilmek içindir.Takıldıktan sonda kanama bitene kadar yada en az 3 gün ilişki yasağı verilir.Bu dönemde kasık ağrıları olabilir. Basit ağrı kesiciler kullanılabilir.10 gün sonra ilk kontrole çağırılır. Sorun yoksa 3 ay sonra yeniden konrole alınır.Bundan sonra yılda bir kere muayene yeterlidir. Bu muayenede ultrason ve smear alma işlemi de ihmal edilmemelidir.   

     RİA sonrası 3 ay kadar bel ve kasıklarda ağrı artrışı normaldir. Kanama miktarı ve akıntıda hafif artış görülür.İlişkide RİA iplerinin bazen hissedilmesi normaldir.Eğer çok rahatsız ediyorsa ipler biraz daha kısaltılabilir.

    RİA emin bir yöntemdir ancak dikkat edilmesi gereken kurallar da vardır. Eğer kanama bir haftadan fazla sürüyorsa, kullanılan pet miktarı aşırı artmışsa,ilişkide ağrı ve kanama oluyorsa, sürekli bel ve kasık ağrısı hissediliyorsa ve kokulu enfeksionlar ,rahim ağzında yaralar açılmışsa sorun var demektir.Derhal doktorunuza müracaat ediniz.Gerekirse de RİA nın çıkartılmasından kaçınmayınız.

     RİA rahim içinde durduğu sürece %99 gebeliği engeller. Ancak yerinden kaymışsa bu engelleme azalır ,gebelikler oluşabilir. RİA nın kayma riskinin en çok olduğu dönemler adet dönemleridir.Bu dönemde ilişki oluyorsa ve ağır sporlar koşu, uzun yolculuk yapılıyorsa yerinden adet kanı ile beraber kayabilir rahim ağzı kanalına inebilir.Bu durumda aşırı bel ve kasık ağrısı olur.Kanama durmaz ,azalmaz.Yapılacak tek şey spirali çıkartmaktır.

     RIA kullanırken gebelik oluşursa bu durumda eğer RİA gebelik kesesinin altında dışarıya yakın ise çıkartılır.gebelik devam edebilir.Rahim içinde RİA ve gebelik kesesi yan yana ise o zaman ya RİA yerinde bırakılarak gebeliğin takibi yapılar yada aile bilgilendirilerek kürtaj yapılır ve o esnada RİA da çıkartılır.Bebekte anomali riski bu son durumda artmıştır.